Teleurgestelde melkveehouder over de opheffing van het structureel verleasen

'We komen in de bijstand terecht'

Afgelopen voorjaar deden de eerste geruchten de ronde in de melkveehouderijsector over het al dan niet aan banden leggen van het structureel verleasen van melk. Er ontstond een heftige discussie tussen de wijkers en de blijvers in de branche. Een debat dat Evert en Petra de Boer uit Luttelgeest met lede ogen volgden. Van begin af aan hadden ze er een slecht gevoel bij. Een gevoel dat hoogstwaarschijnlijk wordt bevestigd. Want zoals het er nu uitziet zullen ze hun quotum per 1 april 2004 moeten verkopen en hun pachtboerderij moeten verlaten.

De teleurstelling en het verdriet is van hun gezichten af te lezen. Evert en Petra de Boer hebben het ontzettend moeilijk nu ze nagenoeg zeker weten dat ze binnenkort boer af zullen zijn. 'Kijk een winterkoninkje' merkt Evert op tijdens ons gesprek, terwijl hij zijn vrouw een kneepje in haar arm geeft. Petra volgt zijn blik, kan slechts knikken en slikt een paar omhoogkomende tranen weg. Evert: 'De wetenschap dat we hier niet al te lang meer kunnen wonen is een hard gelag. De boerderij, het erf en de omgeving hier zijn ons zo dierbaar. Dat is ook het bittere aan het geheel, weten dat we de band hiermee noodgedwongen zullen kwijtraken, daar wen je niet aan'. De boerderij van de familie De Boer pachten ze sinds 1983 van de Domeinen. Bewust heeft Evert indertijd zijn baan als kweker van graan- en maïsrassen opgegeven omdat zijn zoon Nico (indertijd 14 jaar oud) graag boer wilde worden. Zodoende besloot Evert zijn vader op te gaan volgen en het bedrijf voort te zetten.

Noodlot

Begonnen met het melken van 25 koeien, waren vader en zoon De Boer voornemens de daaropvolgende jaren het bedrijf verder uit te breiden. Dusdanig dat het voldoende perspectief zou bieden voor Nico om het op termijn over te gaan nemen. Deze toekomstplannen mochten helaas niet lang duren, want het noodlot sloeg in 1986 toe, toen Nico op 17-jarige leeftijd op weg naar de Middelbare Agrarische School door een vrachtwagen werd overreden en overleed. Petra: 'Dan staat de wereld ineens volkomen stil en is er feitelijk niets meer belangrijk'. Evert knikt bevestigend : 'Als je zoiets ergs overkomt is de motivatie überhaupt al ver te zoeken, laat staan dat we nog zin hadden de melkveehouderij verder uit te breiden. Mede ook omdat onze jongste zoon Peter indertijd al heel andere ambities had.' Toch besloten Evert en Petra door te gaan met melken. Met hun quotum, dat 220.000 kg melk inhield, en de 24 ha grond, hield het qua inkomen niet over, maar ze waren tevreden. Petra: 'We zijn geen mensen van grote auto's en dure vakanties. Veel meer waarde hechten we aan deze plek. Hier te kunnen blijven wonen tot ons vijfenzestigste levensjaar was en is nog steeds onze enige wens'. Waarschijnlijk had de familie De Boer dat ook gekund, ware het niet dat Evert in 1998 werd getroffen door een nekhernia. Na de operatie heeft hij op dringend advies van de chirurg moeten besluiten te stoppen met melken.

Verleasen

Wederom een teleurstelling voor Evert en Petra die toen besloten het quotum te gaan verleasen omdat het gehele melkgeld opging aan de kosten van de agrarische bedrijfsverzorging. De maandelijkse leaseopbrengsten inclusief de luttele WAZ-uitkering waarvoor Evert in aanmerking kwam gingen nagenoeg geheel op aan de hoge vaste lasten die alleen voor pacht en waterschap al 22.500 euro inhouden. Maar, hoewel de akkerbouwopbrengsten ook niet overhielden, wisten ze tot nog toe toch de eindjes aan elkaar te knopen. Tot hen afgelopen voorjaar vanuit de media te verstaan werd gegeven dat het structureel verleasen van melk hoogstwaarschijnlijk aan banden zou worden gelegd. Een bitter pil. Evert: 'Het is niet zo moeilijk uit te rekenen wat er uiteindelijk over zal blijven na de verkoop van ons quotum. Kijkende naar de 50 procent die we zullen moeten afdragen aan de Domeinen, de lopende schulden die afbetaald moeten worden en de afrekening van de FOR (Fiscale Oudedags Reserve), komen we op nul uit. Deze conclusie plus het feit dat we alleen van de akkerbouw niet kunnen leven, zal maken dat we hier de boerderij zullen moeten verlaten.' Petra: 'Uiteindelijk rest ons niet meer dan een huurwoning in het dorp, terwijl we tot ons vijfenzestigste levensjaar de hand zullen moeten ophouden om rond te komen'.

Uitzondering

Op zich, geeft Evert aan, heeft hij er geen moeite mee dat er paal en perk wordt gesteld aan het structureel verleasen. De mentaliteit van de zogenaamde "divanboeren" die met hun omvangrijke melkquotum maandelijks een prachtig inkomen genieten heeft hem altijd tegengestaan. Evert: 'Op deze manier worden jonge boeren beperkt in hun bedrijfsvoering en dat is nooit de opzet geweest. Het structureel verleasen is indertijd bedoeld voor boeren die op de één of andere manier niet meer konden melken, of ter overbrugging voor een vader en een zoon, die nog niet zover is dat hij het bedrijf kan overnemen. Dáár is het allemaal om begonnen en zo zou het ook moeten blijven. Dat zou het Ministerie van Landbouw, het COS (van Productschap Zuivel) en de LTO (Land en Tuinbouw Organisatie) ook moeten weten.' Vechtend voor zijn eigen behoud heeft Evert inmiddels een pakket aan brieven de deur uitgedaan. Tot nu toe echter met weinig succes. Evert:
'Met name de NLTO (Noordelijke Land en Tuinbouw Organisatie) is me enorm tegengevallen. Onlangs heb ik Jan van Weperen (voorzitter vakgroep melkveehouderij NLTO) persoonlijk aangesproken vanwege onze situatie. Als je dan in korte bewoordingen te horen krijgt dat je, helaas voor u, bij de sociale probleemgevallen hoort en hij voor de blijvers is en niet voor de wijkers, dan weet je weer waar je staat en wat je voorstelde als jarenlang trouw NLTO-lid.'
Toch, ondanks de vele nullen die Evert, onder andere ook van minister Veerman, op zijn rekest heeft gekregen, blijft hij doorvechten door verschillende instanties aan te schrijven. Evert: 'Ik zal elke laatste strohalm aanpakken die me nog gegeven wordt.' In tegenstelling tot zijn vrouw Petra, die de moed grotendeels heeft opgegeven. 'Ik vrees dat we ons bij de situatie neer moeten leggen, hoe keihard en bitter het dan ook is.'

Bron: Veldpost, 22 november 2003

Terug